Bedrijfsbeleid en franchisenemersbelang

Elke organisatie van enige importantie stelt voor zichzelf beleidsdoelen vast. Dat geldt voor publieke organisaties, doch vanzelfsprekend ook voor commerciële organisaties. Ook een franchiseorganisatie geeft zich periodiek rekenschap van haar positie ten opzichte van de concurrentie en stelt periodiek vast in welke richting zij zich op de korte, de middellange en de lange termijn wenst te ontwikkelen. Beleid in franchising.

Zonder bovenomschreven periodieke beleidsherijking zou elke organisatie, dus ook een franchiseorganisatie, stuurloos worden en zou zij, in de meeste gevallen, in het commerciële speelveld weinig kansen hebben. Beleid is derhalve een noodzakelijk element in de bedrijfsvoering. Hoewel beleidsvorming en -uitvoering in beginsel primair commerciële afwegingen betreffen, kennen deze begrippen in franchiseverhoudingen wel degelijk ook een juridische component. Waar een “traditioneel” bedrijf bij haar beleidsvorming met name haar eigen belangen dient, en bijvoorbeeld te maken kan krijgen met personeelsmutaties (krimp/groei), dient een franchisegever bij het formuleren van beleid in hoge mate rekening te houden met de belangen van zijn franchisenemers. Dat wordt in de praktijk wel eens vergeten. Een recent concreet voorbeeld daarvan is een organisatie die zich traditioneel in het luxe segment van een bepaalde branche bewoog. De winkels van de franchisenemers waren daarop afgestemd: niet te groot van omvang, luxe ingericht en op locaties die niet direct als primaire doel het bereiken van het grote publiek hadden. Ook de wijze van reclamevoering binnen deze organisatie was gericht op het bereiken van een kleine, doch selecte doelgroep.

Ongeveer twee jaar terug besloot de betrokken franchiseorganisatie dat het binnen haar beleid paste om volumegroei te creëren. Daarmee zou de organisatie en haar franchisenemers zich dus op een groter publiek dienen te richten. De winkels dienden groter te worden en in veel gevallen verhuisd naar locaties die makkelijker een groter publiek zouden bereiken, bijvoorbeeld in winkelstraten. Van de franchisenemers werden in dat verband forse investeringen verlangd om mee te kunnen in die beleidswijziging. En aldus geschiedde. Nog geen anderhalf jaar later besloot dezelfde franchiseorganisatie echter toch weer te willen terugkeren naar het oude model en, sterker, zich nog meer op het luxe premium segment te willen richten dan voorheen. Een en ander werd aan de franchisenemers medegedeeld, zonder dat zij daar veel aan konden doen. Het resultaat was dat de franchisenemers in casu hun respectievelijke omzetten en resultaten zagen kelderen, terwijl zij kort tevoren juist nog forse investeringsverplichtingen op zich hadden genomen. Diverse franchisenemers zijn diep in de rode cijfers terechtgekomen. De betrokken franchisenemers wijten een en ander rechtstreeks aan het in hun ogen zwalkend beleid van hun franchisegever. Niet uitgesloten is dat het in de kwestie komt tot een forse aansprakelijkheidsstelling van de betrokken franchisegever.
De boodschap van het bovenstaande is dat het een franchiseorganisatie natuurlijk vrij staat haar eigen toekomst vorm te geven en te dier zake beleid te formuleren. Extra zorgvuldigheid te dien aanzien is echter geboden, nu de franchisenemers in veel gevallen direct afhankelijk zijn van het door de franchisegever gevoerde beleid. Een onjuiste, dan wel onzorgvuldige, toepassing daarvan kan leiden tot forse bedrijfseconomische problemen, zoals hierboven omschreven. Bij belangrijke koerswijzigingen binnen franchiseverhoudingen verdient dan ook sterk de aanbeveling om deze in direct overleg met de franchisenemers, al dan niet in de vorm van een franchiseraad, vorm te geven en te allen tijde de belangen van de franchisenemers te dezen zwaar te laten meewegen.

Ludwig & Van Dam franchise advocaten, franchise juridisch advies