Franchisenemer verplicht meewerken aan formulewijziging?
Franchisenemer verplicht meewerken aan formulewijziging?
De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam heeft zich op 24 maart 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:1860, wederom gebogen over de kwestie waarbij Intertoys de winkels van Bart Smit wenst om te bouwen tot Intertoys-winkels. Niet alleen vorderde een Intertoys-franchisenemer de voorgenomen formulewijziging in zijn exclusieve verzorgingsgebied te staken, maar de franchisegever vorderde daar tegenover ook dat de Intertoys-franchisenemer aan de formulewijziging moet meewerken.
Inbreuk op exclusief verzorgingsgebied
Al eerder, bij vonnis van 27 januari 2017, had de voorzieningenrechter bij de rechtbank Noord-Holland in een soortgelijke zaak geoordeeld dat het Intertoys verboden is om in een exclusief verzorgingsgebied van een Intertoys-franchisenemer een Bart Smit-winkel om te bouwen tot een Intertoys-winkel (zie voor die uitspraak hier).
Naar aanleiding daarvan heeft Intertoys de nodige maatregelen getroffen en de formulewijziging voorlopig gestaakt. Zij heeft verder verklaard dat zij zich jegens de Intertoys-franchisenemers aan de opgelegde verboden zal houden totdat er – kort gezegd – met haar afspraken zijn gemaakt of via een rechter anderszins duidelijkheid is verkregen.
Tegenover deze toezeggingen staat dat er geen sprake (meer) is van een voldoende concrete dreiging dat Intertoys inbreuk zal maken op de exclusiviteitsrechten van de Intertoys-franchisenemer in kwestie, aldus de voorzieningenrechter. De Intertoys-franchisenemer had dus onvoldoende belang en de vordering werd dan ook afgewezen.
Meewerken aan formulewijziging?
De tegenvordering van de franchisegever was om de Intertoys-franchisenemer te veroordelen om in overleg te treden over een regeling die het mogelijk maakt dat de Bart Smit-winkels in het exclusiviteitsgebied van de franchisenemer omgebouwd kunnen worden naar Intertoys-winkels, zonder dat Intertoys-franchisenemer daar onder de streep een negatieve impact van ondervindt.
De voorzieningenrechter oordeelt dat de franchisenemer niet voldoende aannemelijk heeft kunnen maken dat de franchisenemer in afwijking van het uitgangspunt dat het exclusieve verzorgingsgebied gerespecteerd moet worden, genoegen moet nemen met een vorm van schadevergoeding.
Er zijn echter omstandigheden denkbaar, zoals deze voorzieningenrechter overweegt en de voorzieningenrechter in Noord-Holland reeds heeft overwogen, dat een franchisenemer de toestemming voor een ombouw van een Bart Smit-winkel naar een Intertoys-winkel in zijn exclusieve verzorgingsgebied naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet (meer) kan weigeren. Dat zou het geval kunnen zijn als voor die ombouw een bedrijfseconomische noodzaak bestaat. Intertoys stelt wel dat bedrijfseconomische omstandigheden een collectieve herstructurering vergen zoals zij in gang heeft gezet, maar zij heeft die stelling vooralsnog niet voldoende gestaafd. Zo zijn terechte vragen opgeworpen, zoals over de mogelijkheid om de Bart Smit-winkels te sluiten. Ook is het mogelijk dat de redelijkheid en billijkheid in een franchiseverhouding meebrengen dat een franchisenemer zich uiteindelijk voegt naar de loop en resultaten van een door de franchisegever geïnitieerd collectief proces van consultatie van en besluitvorming met alle franchisenemers. Intertoys kan echter niet het onderwerp van overleg vooraf beperken tot de vraag hoe de schadevergoedingsregeling eruit zou moeten zien. Ook de tegenvordering van de franchisegever wordt dus afgewezen.
Formulewijzigingen blijven lastig en het is een zorgvuldig proces. Onmogelijk is het zeker niet, maar de belangen van de betrokken franchisenemers die daardoor gedupeerde zouden kunnen worden, dienen zeker niet veronachtzaamd te worden.
Mr. A.W. Dolphijn – Franchiseadvocaat
Ludwig & Van Dam Franchise advocaten, franchise juridisch advies.
Wilt u reageren? Ga naar dolphijn@ludwigvandam.nl.
Andere berichten
Artikel De Nationale Franchise Gids: “Verplichting tot herinvesteringen voor franchisenemers kent grenzen” – d.d. 13 oktober 2020 – mr. R.C.W.L. Albers
In de praktijk komt het geregeld voor dat franchisegevers ervoor kiezen om hun franchiseformule en de daarbij passende uitstraling te vernieuwen
Rechter anticipeert op Wet franchise: geen verplichte formulewijziging (zonder drempelwaarde)
De rechtbank Amsterdam oordeelt dat een franchisenemer van Blokker niet verplicht is tot vernieuwing van de winkel volgens de nieuwste formule-uitgangspunten, zoals door Blokker opgedragen is.
Interview mr. J. Sterk en mr. C. Rutten in Franchise+: “Oproep aan automotive sector: bereid je goed voor op nieuwe Wet franchise” d.d. 2 oktober 2020
De nieuwe Wet Franchise heeft een brede uitwerking, ook in de automotive sector. Maar of men zich er daar voldoende van bewust is?
Artikel De Nationale Franchise Gids – “Coronakorting van 50% op de huur” – mr. A.W. Dolphijn – d.d. 15 september 2020
Tegenvallende omzetten in verband met de coronacrisis kunnen betekenen dat de huurprijs gehalveerd wordt, ook als er sprake is van een deels omzetgerelateerde huur.
Artikel Franchise+ – “Franchisegever hanteert “afgeleide formule” (zonder dat hij het weet)” – mr. A.W. Dolphijn – d.d. 9 september 2020
Tal van franchisegevers zullen zich niet bewust zijn van het gegeven dat zij een “afgeleide formule” gebruiken zoals bedoeld in de Wet franchise.
Artikel Franchise+ – “Verplichtingen en rechten van de startende franchisenemer” – mr. A.W. Dolphijn – d.d.
Waar dient u als startende franchisenemer op te letten, wat zijn uw verplichtingen en wat zijn uw rechten bij het sluiten van de franchiseovereenkomst?