Franchiseovereenkomsten en horizontale samenwerking
Franchiseovereenkomsten zijn naar hun aard zogeheten verticaal van aard. Dit betekent dat er een verticale samenwerking is tussen de franchisegever, degene die de franchiseformule ter beschikking stelt en de franchisenemer, degene die de franchiseformule uitoefent. Dit wordt in zijn algemeenheid gezien als een samenwerking van twee verschillende schakels in de bedrijfskolom.
Daarnaast kennen wij in de praktijk samenwerking tussen concurrenten. Dit noemen wij horizontale samenwerking. Mededingingsrechtelijk is binnen een horizontale samenwerking aanzienlijk minder toegestaan dan in een verticale samenwerking, op basis van reguliere franchiseovereenkomsten. Op basis van een gangbare franchiseovereenkomst is het toegestaan om tussen franchisegever en franchisenemer zaken te bedingen als exclusieve afname, prijsaanbevelingsregelingen, concurrentiebedingen et cetera. Al deze regelingen zijn bij een samenwerking tussen concurrenten niet of nauwelijks toegestaan. Bij een samenwerking tussen concurrenten dient gedacht te worden aan een samenwerkingsverband van bijvoorbeeld twee of meer groentewinkels die gezamenlijk afspraken maken met betrekking tot de hierboven genoemde onderwerpen. Indien deze afspraken op gezamenlijke, bijvoorbeeld coöperatieve basis plaatsvinden, staat de wetgever een dergelijke samenwerking dus slechts in zeer beperkte mate toe. Dit licht geheel anders bij een franchiserelatie. De hier genoemde onderwerpen zijn op basis van een franchiseovereenkomst wel degelijk tussen franchisegever en franchisenemer goed te construeren. Vanzelfsprekend dient er in de praktijk dan wel daadwerkelijk sprake te zijn van een verticale relatie: samenwerking tussen concurrenten mag niet leiden tot een kunstmatige franchiseconstructie met als doel verticaal te bedingen wat horizontaal eigenlijk niet mogelijk is.
Partijen doen er verstandig aan bij het optuigen van een franchiseconstructie zorgvuldig van te voren na te gaan of er niet sprake is van een samenwerking tussen partijen, dan wel sprake is van een door een franchisegever daadwerkelijk ter beschikking gesteld franchiseconcept. Is dit laatste het geval, dan is de weg open voor een mededingingsrechtelijk toelaatbare constructie, op basis van een gangbare franchiseovereenkomst.
Ludwig & Van Dam franchise advocaten, franchise juridisch advies
Andere berichten
Artikel De Nationale Franchise Gids: “Afwikkelingsproblemen bij franchisenemer die een vennootschap onder firma is” – mr. J.A.J. Devilee – d.d. 30 november 2020
In een recent geschil stonden twee ex-echtelieden tegenover elkaar in een hoger beroepsprocedure omtrent de vraag of de ex-vrouw dwangsommen heeft verbeurd jegens de besloten vennootschap.
Artikel Franchise+ – “Inlenersaansprakelijkheid in franchiseverband, hoe zit dat precies?” – mr. K. Bastiaans – d.d. 24 november 2020
Het verschijnsel inlenersaansprakelijkheid heeft tot gevolg dat een derde onder voorwaarden aansprakelijk kan worden gesteld voor de schulden van een ander.
Franchisegever aansprakelijk voor fouten van een franchisenemer? – mr. A.W. Dolphijn – d.d. 23 november 2020
Een franchiseorganisatie verzocht de rechtbank te verklaren dat de franchisgever niet aansprakelijk is als een franchisenemer een ernstige fout zou hebben gemaakt bij een klant.
De echte bedoelingen van partijen bij een franchiseovereenkomst – mr. C. Damen – d.d. 23 november 2020
Wat is nu werkelijk het idee geweest van partijen toen zij een franchiseovereenkomst sloten?
Concurrentieverbod in de franchiseovereenkomst ontduiken – mr. A.W. Dolphijn – d.d. 10 november 2020
Een concurrentieverbod in een franchiseovereenkomst wordt door franchisenemers vaak als bezwaarlijk ervaren, temeer als het concurrentieverbod ook geldt na afloop van de franchiseovereenkomst.
Artikel Franchise+ – “Hoe kom ik van mijn schulden af: Ook voor franchisenemers en franchisegevers” – mr. A.W. Dolphijn – d.d. 20 oktober 2020
Ook voor franchisenemers en franchisegevers die in financieel zwaar weer verkeren, kan een reorganisatie noodzakelijk zijn om te kunnen blijven voortbestaan.