Franchise in cijfers: wat heeft de Wet franchise veranderd in de rechtspraak?
Op 12 november jl. presenteerde Ludwig & Van Dam Franchiseadvocaten tijdens haar event de meest recente franchisestatistieken. Het kantoor houdt deze statistieken al sinds 2008 bij, op basis van alle gepubliceerde franchiseuitspraken. Naast de cijfers stond de rechtspraak over de standstill en over knowhow en het non-concurrentiebeding centraal. De cijfers in dit artikel azijn begewerkt tot en met 4 november 2026. In dit artikel delen wij de belangrijkste conclusies.
De belangrijkste bevindingen:
- De Wet franchise speelt wel een steeds grotere rol. Het aandeel uitspraken waarin de wet wordt toegepast of besproken, steeg van 9% in 2020 naar 45% in 2026.
- Er is geen structurele verschuiving in wie gelijk krijgt. Waar een duidelijke winnaar is, krijgt de franchisegever vóór 2021 in 51% en daarna in 48% van de zaken gelijk.
- Bedingen in de overeenkomst blijven het grootste twistpunt. Goodwill en omzetprognoses leiden juist nauwelijks nog tot procedures.
Hoeveel franchisezaken komen bij de rechter?
Het aantal gepubliceerde franchiseuitspraken is na de invoering van de wet niet gestegen. De piek lag in 2017 en 2018, ruim voor de Wet franchise. Sindsdien ligt het aantal op een vergelijkbaar of lager niveau.

Bron: Ludwig & Van Dam, gepubliceerde uitspraken op rechtspraak.nl, 2008 t/m 4 november 2026
De wet heeft dus niet tot meer procedures geleid. Let wel: gepubliceerde uitspraken zijn maar een deel van alle (franchise)geschillen.
Wie krijgt gelijk?
De Wet franchise moest de positie van de franchisenemer versterken. In de uitkomsten van procedures is dat (nog) niet terug te zien. We kijken daarvoor alleen naar zaken waarin één partij volledig gelijk kreeg.
In de jaren vóór de wet (2008–2020) kreeg de franchisegever in 51% van deze zaken gelijk. In de jaren erna (2021–2026) is dat 48%. In beide periodes wint dus elk van beide partijen ongeveer de helft van de zaken.
Per jaar schommelt het beeld, maar zonder vaste richting in het voordeel van één partij.
Zaken waarin beide partijen deels gelijk kregen, zijn hierbij buiten beschouwing gelaten. In 2021–2026 ging het om bijna een vijfde van de uitspraken.
De Wet franchise in de rechtspraak
Rechters passen de Wet franchise steeds vaker toe. In de eerste jaren na de invoering ging het om een kleine minderheid van de uitspraken. Sinds 2023 wordt de wet in ruim vier op de tien uitspraken toegepast of besproken. Dat is logisch: procedures duren lang, en veel geschillen gingen eerst nog over overeenkomsten van vóór 2021.

Bron: Ludwig & Van Dam, gepubliceerde uitspraken op rechtspraak.nl;
De artikelen die het vaakst terugkomen, zijn art. 7:920 lid 2 BW (het postcontractuele non-concurrentiebeding), art. 7:911 BW (de definitie van franchise), art. 7:919 BW (bijstand en ondersteuning door de franchisegever) en art. 7:912 BW (goed franchisegever- en franchisenemerschap). De precontractuele regels uit art. 7:913 en 7:914 BW volgen daar direct op.
Opvallend is de standstill (art. 7:913 en 7:914 BW). Die wordt niet het vaakst genoemd, maar levert wel de meest ingrijpende uitspraken op. Een franchiseovereenkomst die binnen vier weken na het verstrekken van de informatie is gesloten, is vernietigbaar. Rechters accepteren geen uitzonderingen op die regel, behalve in bijzondere of uitzonderlijke omstandigheden. Dat heeft het gerechtshof Den Haag in juli 2026 bevestigd.
Waar gaan de geschillen over?
Bedingen in de franchiseovereenkomst zijn al jaren het grootste twistpunt. Sinds 2008 gaat ruim een kwart van alle uitspraken daarover, en dat is na de invoering van de wet niet veranderd. Beëindiging van de samenwerking volgt op de tweede plaats.
Twee onderwerpen die bij de totstandkoming van de wet veel aandacht kregen, leiden juist nauwelijks tot procedures:
- Goodwill. Art. 7:920 lid 1 BW, over de vergoeding van goodwill bij het einde van de overeenkomst, speelt in de rechtspraak nauwelijks een rol. Het postcontractuele non-concurrentiebeding uit lid 2 komt daarentegen juist geregeld terug.
- Omzetprognoses. Vóór de Wet franchise (2008–2020) ging ongeveer een op de zes franchisezaken over misleidende prognoses. Sinds 2024 zijn die zaken vrijwel verdwenen. Mogelijk is dat een effect van de informatieplicht uit art. 7:913 BW: franchisegevers moeten nu vooraf onderbouwde financiële gegevens verstrekken.
De evaluatie van de Wet franchise
De wet zelf schrijft een evaluatie voor. Volgens art. IIa moet de minister van Economische Zaken binnen vijf jaar na inwerkingtreding, dus vóór 1 januari 2026, verslag uitbrengen aan de Staten-Generaal. Dat verslag gaat over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de praktijk.
Dat verslag is ons niet bekend. Wel organiseerde het ministerie dit voorjaar, als onderdeel van de evaluatie, ontwerpsessies over geschilbeslechting in franchiserelaties.[1] Daarin werd besproken of conflicten beter buiten de rechter om kunnen worden opgelost. Wij volgen de verdere evaluatie met belangstelling en dragen daar graag aan bij met onze ervaring en cijfers.
Onze cijfers geven alvast een beeld vanuit de rechtspraak:
- De verhoudingen in de rechtszaal zijn niet verschoven. De franchisegever wint ongeveer even vaak als vóór de wet. Wie verwacht dat de wet de franchisenemer meer zaken laat winnen, ziet dat (nog) niet terug.
- De wet werkt vooral aan de voorkant. De strengste uitspraken gaan over de precontractuele fase: informatie verstrekken en vier weken wachten. Tegelijkertijd zijn prognosegeschillen bijna verdwenen.
- Goodwill blijkt geen strijdpunt. Bij de totstandkoming van de wet was de goodwillregeling (art. 7:920 lid 1 BW) een van de meest besproken onderwerpen. In de rechtspraak speelt zij nauwelijks een rol. Het postcntractuele non-concurrentiebeding uit lid 2 komt juist geregeld terug.
Verantwoording
Wij volgen alle franchiseuitspraken die sinds 2008 op rechtspraak.nl zijn gepubliceerd. De cijfers over 2026 lopen tot en met 4 november 2026; die over 2020–2023 komen uit onze statistiek van 2024. Het cijfer over 2024 wijkt af van ons artikel van oktober 2024, omdat dat alleen de uitspraken tot dat moment telde. Wij delen elke uitspraak in naar hoofdonderwerp en uitkomst. Een zaak telt als gewonnen door een partij als die volledig gelijk kreeg; zaken waarin beide partijen deels gelijk kregen, tellen niet mee in de verhouding tussen winnaars. Een uitspraak telt mee bij de Wet franchise als de rechter een artikel uit die wet toepast of bespreekt. Ludwig & Van Dam was betrokken bij bijna de helft van de gepubliceerde uitspraken in 2024, ruim 40% in 2025 en ruim een kwart in 2026.
[1] Bron: https://www.franchisenemersnetwerk.nl/uitgelicht/ontwerpsessies-conflictoplossing-in-franchiserelaties-afgerond/.
Ludwig & Van Dam advocaten, franchise juridisch advies.
Wilt u reageren? Mail dan naar albers@ludwigvandam.nl

Andere berichten
Gerechtelijke uitspraak over supermarktvestiging: toepassing van het Didam-arrest
In het arrest van de Hoge Raad van 26 november ...
Franchise en huur: Belgische cassatie bevestigt Nederlandse lijn
Het Belgische Hof van Cassatie oordeelde op 12 december 2025 ...
Schending informatieverplichting franchisegever bij herziening franchiseovereenkomst
De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam heeft op 12 november ...
Geen recht op verlenging: onderhandelen over een verbeterplan is geen garantie
In een vonnis van de rechtbank Amsterdam van 12 november ...
De goodwillregeling van de Wet franchise, Contracteren, december 2025
In het vooraanstaande juridisch wetenschappelijk tijdschrift “Contracteren” is een artikel ...
Franchise, faillissement en huur: grenzen aan opzegging door verhuurder
De Rechtbank Den Haag heeft in een recente kortgedinguitspraak van ...





